loader image

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”. Instytucja Zarządzająca PROW 2014-2020 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.Operacja mająca na celu promocję obszaru historycznej Ziemi Chełmińskiej współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach poddziałania 19.3 „Przygotowanie i realizacja działań w zakresie współpracy z lokalną grupą działania” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Cel operacji: promocja i wzrost atrakcyjności obszaru historycznej Ziemi Chełmińskiej poprzez stworzenie szlaku promującego lokalne dziedzictwo kulturowe oraz lokalną przedsiębiorczość na obszarze działania partnerskich LGD “Vistula-Terra Culmensis -Rozwój przez tradycję”, ” Zakole Dolnej Wisły” oraz Ziemia Gotyku.

Tytuł projektu: Skarby Ziemi Chełmińskiej.

Skarby Ziemi Chełmińskiej logo

PARTNERZY


Generic selectors
Wyłącznie dokładnie pasujące treści
Szukaj w tytułach wpisów
Szukaj w treści strony

Gmina Łysomice


Jezioro Kamionkowskie

To miejsce chętnie odwiedzane przez mieszkańców Torunia i okolic. Pobyt można uprzyjemnić sobie wypożyczeniem sprzętu wodnego, wypiciem chłodnego napoju w punkcie gastronomicznym albo pozjeżdżać do wody ze specjalnej zjeżdżalni. Powierzchnia jeziora wynosi 75 ha, a jego wody mieszczą się w I klasie czystości. Otaczający Kamionki sosnowy las skutecznie izoluje wypoczywających od hałasów przebiegającej w pobliżu autostrady A1 i pozwala dotlenić płuca. Kto chce zostać tu na dłużej i nie wracać do Torunia pociągiem lub autobusem, może przenocować w domku kempingowym. Jezioro przyciąga corocznie wielu amatorów letniego wypoczynku.

Kaplica Wagnerów

Rodzina Wegnerów, do której w XIX i na początku XX wieku należał majątek w Ostaszewie, w 1898 roku wzniosła tutaj okazały pałac. Zgodnie z ówczesnym zwyczajem w parku wybudowano rodzinne mauzoleum, w którym spoczęli członkowie rodziny Kurt i Hermann. Forma kaplicy wzorowana na świątyniach antycznych zwanych peripterosem okrągłym (czyli budynku wzniesionego na planie koła i otoczonego pojedynczą kolumnadą) oraz jej doskonałe proporcje świadczą, że zaprojektowano ją prawdopodobnie w Berlinie.

Kościół pw. Św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty 

w Świerczynkach

Tutejszy kościół poświęcony jest dwóm Janom: Chrzcicielowi i Ewangeliście. Zbudowano go na początku XIV wieku i stopniowo wyposażano. Opiekowali się nim Krzyżacy, benedyktynki toruńskie, a władze Torunia chciały zrobić z niego kościół protestancki. Przeżył on burzliwe dzieje: nie ustrzegł się zniszczeń wojny trzynastoletniej z Zakonem (1454–1466), nadbudowano mu wieżę, w 1914 roku dodano neogotycką zakrystię i wielokrotnie poddawano pracom konserwatorskim. Wnętrze świątyni kryje kilka prawdziwych perełek historycznych i artystycznych: późnogotycką figurę Boga Ojca z Chrystusem na kolanach wraz z umieszczoną nad nimi rzeźbą gołębicy – symbolu Ducha świętego (tak zestawione rzeźby nazywa się Pietas Domini, czyli Pietą Boga Ojca, który cierpi po śmierci Jezusa). W kościele zobaczyć można także Grupę Ukrzyżowania, ołtarze boczne, chrzcielnicę oraz przede wszystkim gotycką Pietę przedstawiającą rzeźbę Matkę Bożą pogrążoną w rozpaczy nad ciałem zmarłego Syna. Urok zabytku podkreślają też cenne stalle z malowidłami przedstawiającymi m.in. Apostołów oraz XIX-wieczne witraże. Kościół w Świerczynkach to niepowtarzalne, żywe muzeum sztuki sakralnej z zabytkami pochodzącymi z kilku stuleci.

Kościół pw. Św. Mikołaja Biskupa w Papowie Toruńskim

Za sprawą strzelistej wieży z lat 1906-1907 łatwo z daleka dostrzec kościół w Papowie Toruńskim. Tworzą go równo ułożone kamienie podmurówki, jak „spod igły” wzniesione ściany, przypory opinające nawę i prezbiterium oraz niemal białe blendy, czyli ostrołukowe wnęki zdobiące szczyty i ściany wieży. Na uwagę zasługuje także doskonale wycięty w murze prowadzący do wnętrza, ostrołukowy portal. To wszystko sprawia, że kościół papowski jest idealnym przykładem połączenia gotyku i neogotyku. Do tego należy dodać barok siedemnastowiecznych ołtarzy (w jednym z nich do dziś skromnie stoi figurka św. Barbary z epoki gotyku) i ambony oraz dobrze zachowana kamienna chrzcielnica-kropielnica z kościelnej kruchty. Uroczystą oprawę mszy i nabożeństw uświetniają zabytkowe naczynia liturgiczne i dźwięki organów, w których grają wciąż piszczałki pochodzące z dawnego instrumentu organowego autorstwa Juliusa Witta. Jest to niewątpliwie perła lokalnej architektury.

Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny 

w Gostkowie

W słoneczny dzień, pomiędzy zieloną otuliną liści ukaże się przechodniowi czerwień cegieł i szarość kamienia – materiałów, z których na przełomie XIII i XIV wieku zbudowano średniowieczny gostkowski kościół. Świątynią opiekowali się Krzyżacy, potem mieszczanie toruńscy dzierżawiący tutejszy majątek ziemski. Kościół przez wieki zmieniał swój kształt. Do prezbiterium i nawy w 1841 roku dobudowano kruchtę, a w 1928 roku nową wieżę, która zastąpiła starszą, drewnianą. Do dziś we wnętrzu zachował się barokowy ołtarz główny z piękną gotycką rzeźbą Madonny z Dzieciątkiem Jezus – cenne dzieło sztuki gotyckiej z około 1420 roku. Z okresu średniowiecza pochodzą też inne rzeźby – św. Jacka z II połowy XV wieku, św. Otylii z przełomu XV/XVI wieku, św. Benona z około 1500 roku. Po bokach ołtarza znajdują się figury św. Mikołaja i papieża Grzegorza Wielkiego. Uwagę należy zwrócić na obraz „Ukrzyżowanie” z 1782 roku, dwa ołtarze boczne oraz chrzcielnicę. Z gotyckiej wieży rozbrzmiewają dwa XVI-wieczne dzwony, w tym dzwon spiżowy z 1511 roku.

Obelisk w Chorabiu

Współczesnym turystom las kojarzy się z wypoczynkiem i świeżym powietrzem. Należy jednak pamiętać, że podczas II wojny światowej leśne polany były świadkami egzekucji i miejscem pochówku setek niewinnych, żydowskich kobiet – więźniarek Stutthofu, które trafiły tu w 1944 roku z Węgier, Słowacji, Czech oraz z gett z Kowna i Łodzi. Pracowały one przy kopaniu rowów przeciwpancernych oraz okopów mających bronić Torunia przed Armią Czerwoną. Po latach ofiary upamiętnili mieszkańcy naszego województwa. W tym spokojnym – jakby się wydawało miejscu – wzniesiono im skromny pomnik, który odsłonięto w czerwcu 2017 roku. Podwójny obelisk nawiązuje kształtem do macewy – tradycyjnego żydowskiego nagrobka. Umieszczono na nim po polsku i po hebrajsku werset ze Starego Testamentu: ” Czyż może niewiasta zapomnieć o swym niemowlęciu, ta, która kocha syna swego łona? A nawet, gdyby ona zapomniała, Ja nie zapomnę o tobie.”

Pałac i kaplica w Lulkowie

Pałac wybudowany został w 1898 roku przez rodzinę Weinschenk razem z kompleksem spichrzów i czworaków. Po kilku latach od budowy pałacu, zadłużony majątek nabyła Królewska Komisja Osiedleńcza dla Prus Zachodnich, która dokonała parcelacji. W okresie powojennym do roku 1999 w pałacu mieściła się szkoła. W części wschodniej urządzono publiczną kaplicę rzymsko-katolicką pw. Chrystusa Króla Wszechmogącego, którą poświęcono w 1948 roku. Kaplica jest wydzielona z dworu jako jednokondygnacyjna, odrębna bryła. Podczas mszy odprawianych w niedziele i święta, może pomieścić około 300 wiernych. Kaplica od wewnątrz jest jednoprzestrzenna, urozmaicona sztukateriami na suficie i oryginalnymi boazeriami płycinowymi na ścianach. Źródło: Gmina Łysomice. Historia, kultura, tradycja. 2014 – Marek Pawłowski

Pałac w Łysomicach

W 1848 roku w Łysomicach rozpoczęto budowę okazałego, klasycyzującego w stylu pałacu, który stał się reprezentacyjnym centrum majątku należącego wtedy do Lucjana Prądzyńskiego. Od 1862 roku przeszedł w ręce wielce zasłużonej rodziny Donimirskich, zaangażowanej w obronę polskości. Teodor Donimirski (1805–1884)  był wybitnym działaczem społecznym, oświatowym i politycznym. Bardzo hojnie wspierał Towarzystwo Naukowe w Toruniu, a także organizował doroczne sejmiki gospodarcze od 1867 roku. Ostatni właściciel majątku w Łysomicach Jan Donimirski, od 1933 r. był pierwszym prezesem Pomorskiego Towarzystwa Rolniczego powiatu toruńskiego, a w latach 1933–1939 prezesem Pomorskiej Izby Rolniczej. Pełnił wiele zaszczytnych urzędów, a w swoim majątku w Łysomicach gościł wiele zacnych osobistości: Ignacego Paderewskiego, prezydenta II Rzeczypospolitej Stanisława Wojciechowskiego, a także malarza Juliana Fałata. Donimirski za swoją działalność patriotyczną zapłacił życiem w 1939 roku, rozstrzelany przez Niemców w lasach Barbarki. W lesie łysomickim pozostał ślad patriotyzmu Donimirskich. Jest to głaz narzutowy, który poprzez umieszczone na nim daty „1817” i „1917” oraz litery „TK” w 1917 roku miał upamiętniać stulecie śmierci Tadeusza Kościuszki.

Pałac w Turznie

Pałac w Turznie to jeden z najcenniejszych i najbardziej efektownych zabytków regionu. Związany z rodzinami Zboińskich, Jeżewskich, Działowskich i Gajewskich oraz z samym Fryderykiem Chopinem, który odwiedził pałac w lipcu 1827 roku podczas powrotu z Gdańska. Jest to zaskakująca swoim stylem budowla wypełniona niegdyś antykami, licznymi obrazami oraz biblioteką. Pałac składa się z dwóch części: pierwszej – neorenesansowej, w której budowę i przebudowę zaangażowani byli kolejno dwaj wybitni architekci – Henryk Marconi oraz Stanisław Hebanowski. Wybór stylu nie był przypadkowy, nie zastosowano tu bowiem neogotyku, który był przecież oficjalnym stylem zaborcy. Na początku XX wieku wzniesiono jego drugą część: nową oficynę kuchenną, która połączono z pałacem wygodną galerią. Oficyna ta jest tak okazała, że w istocie tworzy skrzydło pałacowe. Poza architekturą na uwagę zwiedzających zasługuje założenie parkowe z romantyczną ruiną i niewielką kaplicą. Dzisiejsi właściciele uczynili z pałacu w Turznie prawdziwą perełkę, a zasiadając za stołem w pałacowej restauracji można na chwilę poczuć się jak jeden z jego dawnych gości.

Rezerwat przyrody Las Piwnicki

Cisza. To pierwsze wrażenie jakiego doświadczymy wchodząc w las zieleniący się naprzeciw wiaduktu kolejowego prowadzącego w stronę Olka. Tu można zacząć zwiedzać rezerwat przyrody Las Piwnicki, który został utworzony w 1924 roku. Droga poprowadzi nas najpierw przy śródleśnych stawach w stronę leśniczówki – stacji ekologicznej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a następnie po skręcie w prawo, zaraz za jej budynkami, w stronę serca rezerwatu. Chroni się tu grąd zadrzewiony nawet 300-letnimi dębami i 160-letnimi sosnami oraz grabami, olszami, brzozami, leszczyną, bzem i czeremchą. Idąc lub jadąc rowerem dotrzemy do wód Strugi Łysomickiej, która wcina się głęboko poprzez glebę, aż do licznych głazów morenowych, tworząc malowniczy krajobraz i cenne ekosystemy wodne. Za kilka lat rezerwat Las Piwnicki (obejmujący ponad 37 ha obszaru) będzie obchodził 100-lecie swego powstania.


Adres

Sztynwag 46, 86-302 Sztynwag

Telefon

501-795-541 / 695-263-202

E-mail

sekretariat@lgdvistula.org

Wszystkie prawa zastrzeżone skarbychelminskie.pl – 2018 Copyright