loader image

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”. Instytucja Zarządzająca PROW 2014-2020 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.Operacja mająca na celu promocję obszaru historycznej Ziemi Chełmińskiej współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach poddziałania 19.3 „Przygotowanie i realizacja działań w zakresie współpracy z lokalną grupą działania” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Cel operacji: promocja i wzrost atrakcyjności obszaru historycznej Ziemi Chełmińskiej poprzez stworzenie szlaku promującego lokalne dziedzictwo kulturowe oraz lokalną przedsiębiorczość na obszarze działania partnerskich LGD “Vistula-Terra Culmensis -Rozwój przez tradycję”, ” Zakole Dolnej Wisły” oraz Ziemia Gotyku.

Tytuł projektu: Skarby Ziemi Chełmińskiej.

Skarby Ziemi Chełmińskiej logo

PARTNERZY


Generic selectors
Wyłącznie dokładnie pasujące treści
Szukaj w tytułach wpisów
Szukaj w treści strony
Szukaj w aktualnościach
Szukaj na podstronach serwisu

Kijewo Królewskie


Fundacja Twierdza Chełmno

Piesze wędrówki po fortecznym szlaku  Twierdzy Chełmno to doskonała propozycja dla turystów, krajoznawców, pasjonatów architektury obronnej oraz przyrodników. Budowle dawnej Twierdzy Chełmno są zlokalizowane z dala od miasta, rozmieszczone w pewnych odległościach od siebie w zróżnicowanym terenie, są przykładem  sztuki fortyfikacyjnej z początku XX wieku. W ich skład wchodzą zabytkowe forty i schrony piechoty sprzed I wojny oraz budowle z końca 1944 r. Fundacja „Twierdza Chełmno” została powołana w celu propagowania wartości patriotycznych wśród społeczności, utrzymywania  tradycji wojskowych Ziemi Chełmińskiej, upowszechniania historii fortyfikacji chełmińskich. Cele fundacji realizowane są m.in. poprzez organizację wydarzenia plenerowego pod nazwą „Święto Twierdzy Chełmno”, które organizowane jest na ternie Fortu II im. Stanisława Szeptyckiego w miejscowości Dorposz Szlachecki corocznie na początku czerwca.  Fort II jest budowlą wzniesioną na początku ubiegłego wieku przez Cesarstwo Niemieckie, składającą się z trzech budowli ceglano betonowych tj. schronu piechoty, dwóch schronów (wartowni) pogotowia oraz specjalnie ukształtowanego terenu, na którym znajdują się wały ziemne, które służyły do prowadzenia obrony obiektu oraz przeprawy promowej w Chełmnie przez wojska piechoty, które stacjonowały w obiekcie. Obiekt nie wykorzystywany w bezpośrednich działaniach podczas I i II Wojny Światowej. Na przedpolach fortu znajduję się mogiła 800 pomordowanych Polaków we wrześniu 1939 r. przez wojska niemieckie. Obecnie obiekt jest udostępniony do zwiedzania po uprzednim umówieniu się za pomocą adresu poczty elektronicznej ftch@onet.pl lub komunikatora na FB.

Kościół w Kijewie Królewskiem

Kościół w Kijewie Królewskim obecnie pw. św. Wawrzyńca został wzniesiony pod koniec XIII w. Jest to jednonawowa świątynia gotycka a jej głównym budulcem jest kamień polny. Zdecydowanie jest to jeden z najstarszych, tak dobrze zachowanych kościołów Ziemi Chełmińskiej. Świątynia została zniszczona w roku 1616 w wyniku pożaru. W 1645 roku oddana została w ręce chełmińskich dominikanów, którzy remontowali budynek do 1674 r. W miejsce starego postawiono nowe częściowo ceglane prezbiterium a także podwyższono zakrystię o partię muru z cegły. Po zakończeniu prac kościół ponownie poświęcono a na pamiątkę postawiono tablicę, która zachowała się do dzisiejszych czasów.  Drewniana wieża została wzniesiona w 1757 roku co upamiętnia blaszana chorągiewka z tą właśnie datą.  Wnętrze kościoła kryje wiele skarbów z zamierzchłych czasów. Znajdziemy tu późnobarokowy ołtarz główny z przełomu XVII i XVIII w (który pierwotnie umiejscowiony był w kościele dominikanów w Chełmnie) oraz dwa ołtarze boczne z XVIII w z rokokowymi antepediami. Uwagę przykuwają także naturalnych rozmiarów pieta z lat 1380-90, rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z lat 1420-30, późnogotycki krucyfiks z XVI w i barokowe rzeźby z XVII w.  

 

Adres parafii:

Parafia rzymsko-katolicka  pod wezwaniem Św. Wawrzyńca w Kijewie Królewskim św. Wawrzyńca 8

86-253 Kijewo Królewskie

tel. (0-56) 686 70 39

Kościół w Trzebczu Szlacheckim

Najstarszym zabytkiem w sercu wsi Trzebcz Szlachecki jest gotycki kościół, który wzniesiono na początku XIV wieku. Znajduje się on w bezpośrednim sąsiedztwie zespołu pałacowo-parkowego.Podobnie jak wiele innych świątyń gotyckich rozsianych po Ziemi Chełmińskiej ma układ dwuczłonowy. Zbudowany został z kamienia polnego, a nadmurowany cegłą. Na początku XIX w. zyskał drewnianą wieżę o konstrukcji słupowo-ramowej. Jest to obiekt jednonawowy z prosto zamkniętym prezbiterium.Wśród zabytkowego wyposażenia kościoła znajdują się m.in. granitowa kropielnica z czasów budowy, ołtarz główny z początku XVIII w. z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1571 r. Kościół w Trzebczyku. Niewielka neogotycka świątynia otoczona parkiem, wzniesiona w 1890 roku. Zbudowana na rzucie prostokąta, na zewnątrz otoczona dwuskokowymi szkarpami. Na szczególną uwagę zasługuje charakterystyczna kwadratowa, trójkondygnacyjna wieża przechodząca w górnej partii w ośmiobok kryty ostrosłupowym dachem. Od wschodniej strony kościółka znajduje się pięciobocznie zamknięte prezbiterium, do którego przylega zakrystia.Kościół posiada skromne neogotyckie wyposażenie, które pochodzi z okresu jego budowy: dwa ołtarze boczne, ambonę, feretron oraz chór muzyczny.Do okresu powojennego był świątynią ewangelicką, obecnie stanowi kościół Kościół filialny p.w. św. Józefa Robotnika w Trzebczyku Parafii Wniebowzięcia NMP w Trzebczu Szlacheckim.

 

Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Trzebczu Szlacheckim

Trzebcz Szlachecki 4, 

86-253 Kijewo Królewskie

Tel. 56 686 72 69

Osada Kiełp

W sąsiedztwie Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego, nieopodal rezerwatów przyrody „Płutowo i „Zbocza Płutowskie” znajduje się niewielka, lecz urocza miejscowość Kiełp. W centrum wsi przy drodze znajduje się atrakcyjne miejsce rekreacji dla mieszkańców i turystów zwane „Osadą Kiełp” . Jest to teren wokół świetlicy wiejskiej, stylizowany na średniowieczną wioskę. Miejsce otoczone drewnianą palisadą, wyposażone w ławy biesiadne, kamienny grill a także wiatę przystosowaną do smażenia powideł śliwkowych. Najmłodsi goście mogą bawić się na placu zabaw znajdującym się na terenie osady. Miejsce nie ma stałych godzin pracy osoby zainteresowane wynajęciem terenu np. na imprezę rodzinną powinien wcześniej uzgodnić to telefonicznie.„Osada Kiełp” kojarzy się głównie z odbywającą się rokrocznie imprezą plenerową zwaną „Biesiadą Królewską”. Jest to organizowana w jesiennym klimacie dawnej wsi impreza promująca walory kulinarne, przyrodnicze oraz turystyczne miejscowości i okolic. Zwykle biesiadnicy rozpoczynają swą zabawę od pieszego rajdu szlakiem rezerwatów przyrody „Płutowo i „Zbocza Płutowskie”. Dla spragnionych wrażeń kulinarnych gospodarze przygotowują oparte o staropolskie tradycje pokazy tj. kiszenie kapusty, wyrabianie masła, parowanie ziemniaków ale przede wszystkim smażenie powideł śliwkowych. Zwykle podczas imprezy organizowane są różne ciekawe konkursy dla dzieci i dorosłych. Na stałe w harmonogram wpisał się już cieszący się dużym zainteresowaniem konkurs fotograficzny pn.” Najpiękniejsze zakątki Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego”. Na stołach nie braknie tradycyjnych smakołyków na słodko i na wytrawnie przygotowanych przez utalentowane panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Kiełpiu. Całość imprezy dopełniają występy muzyczne oraz przejazdy bryczką po okolicach. Biesiada Królewska łączy w sobie klimat i tradycję dawnej wsi  a wszystko to w otoczeniu przepięknej, jesiennej aury.

 

Dane kontaktowe:

Gmina Kijewo Królewskie

ul. Toruńska  2

86-253 Kijewo Królewskie

Tel. 56 686 70 56

www.kijewo.pl

Pałac w Bajerzu

W miejscowości Bajerze oddalonej niespełna 13 km od Chełmna znajduje się piękny eklektyczny pałac, który wybudowany został u schyłku XIX wieku. Posiada on bogatą, nieregularną bryłę składającą się z kilku członów od jedno do trójkondygnacyjnych. Budynek jest podpiwniczony, wykończony czterospadowym dachem. Postawiony został z cegły, posiada otynkowane elewacje, które odrestaurowane zostały w ostatnich latach. Na posesji znajduje się także piękny, stary park z pokaźnym drzewostanem. Można tu znaleźć stare okazy dębów, jesiony, buki, wiązy oraz lipy. Park skrywa również niewielki, pięknie zarośnięty staw z małym pomostem. Pierwszym właścicielem majątku w Bajerzu był Ernst Arntal. W latach 1921-1939 pałac był własnością Henryka Hoffmana po czym 1945 przeszedł na własność Skarbu Państwa. W okresie powojennym mieściła się tu szkoła dla dziewcząt a następnie rolnicza. W kolejnych latach placówka szkolna przekształcona została w siedzibę Spółdzielni Kółek Rolniczych. Gminne władze w 1992 przekazały majątek na rzecz Towarzystwa Apostolskich Pomocnic, które niebawem zmieniło nazwę na Towarzystwo Błogosławionego Zefiryna. Obecnie pałac stanowi własność Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X, tzw. Lefebrystów. Znajduje się tu Dom Rekolekcyjny dla rekolekcji zamkniętych oraz niewielka, lecz klimatyczna kapliczka pw. Chrystusa Króla. 

 

Dane kontaktowe:

Przeorat p.w. Chrystusa Króla kaplica p.w. Chrystusa Króla

adres: Bajerze 36,

86-253 Kijewo Królewskie

Tel: 56 686 72 71

e-mail: kswesolek@gmail.com

Pasieka “Pod Lipą”

Położona w miejscowości Kijewo Szlacheckie, gdzie wyjątkowe walory środowiska przyrodniczego sprawiają, że  miejsce to opływa w obfitość  miododajnych pożytków. Dostarczają je łąki, lasy, drzewa owocowe w przydomowych sadach i dziko rosnące zioła. To Rejon Dolnej Wisły – miejsce, gdzie  nieskażona przyroda znajdujących się wokół rezerwatów sama przez się wystawia certyfikat jakości pozyskiwanym miodom, a potwierdzeniem tego jest wpisanie ich na listę produktów Tradycyjnych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W pasiece „Pod Lipą” pozyskuje się różnorodne odmiany miodu, od najpopularniejszych wielokwiatowych, rzepakowych czy lipowych po rzadsze odmiany takie jak: głogowo-rzepakowy. Słodkie dobrodziejstwo, jakim obdarzają nas pszczoły z 30 występujących tu rodzin pszczelich głownie linii buckfast to przyjemność dla podniebienia oraz  przede wszystkim dla zdrowia.  W „Pasiece pod lipą” można skosztować również wspaniałych miodów pitnych wytwarzanych od ponad trzydziestu lat przez jej właściciela. „Trójniak szlachecki” bazuje na miodzie lipowym i wielokwiatowym, leżakuje 2 lata, by zachwycać bursztynowo-miodową barwą i ziołowo – korzennym aromatem. Zdecydowanie korzennym aromatem cechuje się natomiast wytrawny „Czwórniak szlachecki”, leżakujący nie krócej niż 1 rok. 

 

Dane kontaktowe:

Pasieka „Pod Lipą” Czesław i Ewa Mularczyk

Kijewo Szlacheckie

86-253 Kijewo Królewskie 

Tel. 888345074

Rezerwat Zbocza Płutowskie, 

Ścieżka edukacyjno-przyrodnicza

Rezerwat leśny o powierzchni 17,96 ha wchodzący w skład   Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego obejmuje śródpolny parów opadający ku dolinie Wisły na północ od wsi Płutowo. Parów żłobiony jest przez strumień, którego źródła sięgają pól między Kiełpiem, a Dorposzem Szlacheckim. Strome zbocza parowu poprzecinane są również jarami poprzecznymi. Występujące tu gatunki roślin zaliczane są do grądu subkontynentalnego typowego i niskiego. Gdzie niegdzie występują łęgi jesionowo-olszowe i wiązowo-jesionowe. Dominującymi gatunkami drzew są: grab, dąb szypułkowy, lipa drobnolistna, buk, jesion, klon, wiąz, jawor i olsza czarna. Wśród krzewów najliczniej reprezentowane są: bez czarny, trzmielina europejska, dereń, leszczyna i czeremcha pospolita. W skład runa wchodzą m.in.: zawilec gajowy, przylaszczka pospolita, kopytnik pospolity, kokorycz, marzanka wonna, fiołek, groszek leśny, szczawik zajęczy, miodunka ćma, czworolist pospolity, turzyca, skrzyp leśny. U podnóża rezerwatu przebiega żółty „Szlak Rezerwatów Ziemi Chełmińskiej” oraz „Szlak Martyrologii Płutowa”.

 

Rezerwat „Zbocza Płutowskie” 

 

Zlokalizowany na terenie gmin Kijewo Królewskie i Chełmno zajmuje powierzchnię około 34 ha. Został utworzony na początku lat 60-tych dla ochrony roślinności stepowej występującej na zboczach wysoczyzny morenowej Doliny Wisły. Głównym przedmiotem ochrony są dwa kserotermiczne zespoły murawowe: pięciornika piaskowego i ostnicy włosowatej oraz zespół miłka wiosennego i kłosownicy pierzastej. Roślinność stanowi cenny materiał do badań nad historią wędrówek i pochodzenia roślinności stepowej w Polsce.Wysoki stok Zboczy Płutowskich o długości 2,9 km i wysokości ok. 60, to wymarzone startowisko dla paralotniarzy i miłośników fotografowania. Startowisko w Kiełpiu (Starogrodzie) ma status oficjalnego startowiska na terenie Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego. Na terenie obu rezerwatów w 2012 roku powstała ścieżka edukacyjno-przyrodnicza wiodąca przez ich malownicze zakątki. Ścieżka jest zachęca do aktywności na świeżym powietrzu połączonej z edukacją przyrodniczą. Miejsce to służy również jako  pomoc dla nauczycieli stosujących aktywne metody nauczania. W terenie dzieci podczas spaceru poznają podstawowe elementy flory i fauny charakterystyczne dla tego regionu zobrazowane na tablicach poglądowych zawierających wiele fotografii i cennych informacji. Znajduje się tu również 5 przystanków na których strudzeni wędrowcy mogą odpocząć. Malownicza trasa ma swój początek w Płutowie – w pobliżu dawnej gajówki i w Kiełpiu. 

Zespół dworski w Trzebczu Szlacheckim

Nieopodal  kościoła w Trzebczu Szlacheckim mieści się  dwór, jaki zbudowano około połowy XIX w. dla rodzony Slaskich. Z tą rodziną szlachecką wiążą się losy posiadłości z zespołem dworskim do czasów II wojny światowej. Slascy – znani w regionie mecenasi kultury, patrioci  zaangażowani w życie polityczne i walkę o polskość gościli tu w latach 80-tych XIX w. wiele sławnych osobistości m.in: językoznawcę Kazimierza Nietshe, malarzy Józefa Wodzińskiego i Józefa Fałata, czy wreszcie Henryka Sienkiewicza. Ciekawostką jest fakt, że według wspomnień Marii Skalskiej, żony ostatniego przedwojennego właściciela majątku to właśnie tu Sienkiewicz pisał „Krzyżaków”.We wrześniu 1939 roku majątek został ograbiony przez Niemców, a po wojnie rodzina Slaskich już do niego nie wróciła. Przeszedł na własność Skarbu Państwa, a obecnie mieści się w nim szkoła podstawowa.Pierwotny dwór był parterowy, późno klasycystyczny, z pięterkiem na facjacie i dobudowaną oficyną. Obecnie to budynek piętrowy, dwutraktowy z sienią na osi, w której ściany wmurowano dwa kamienne gotyckie wsporniki, z płaskorzeźbioną dekoracją roślinną i płytką ceramiczną z reliefem jelenia i orła, prawdopodobnie z XVI w.Wokół dworu znajduje się park, w którym znajduje się wiele pomników przyrody – głównie starych dębów. W parku posadzono Drzewo Pamięci Jana Slaskiego, który przed wojną był zawodowym żołnierzem, majorem kawalerii, senatorem, odznaczonym Krzyżem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych. Został zamordowany w kwietniu 1940 roku w Katyniu.Z rodziną Slaskich wiążą się również inne zabytkowe budowle, które są wspomnieniem po dawnych gospodarzach tego majątku ziemskiego: rządcówka, spichlerz, kuźnia oraz czworaki – zbudowane ok.1900 r.Liczne obiekty historyczne, pamiątki dawnych czasów, wspomnienia mieszkańców zostały splecione z historią rodziny Slaskich  w atrakcyjnej w odbiorze formie edukacyjnej zarówno dla turystów, jak i mieszkańców regionu. Za sprawą Lokalnej Grupy Działania „Zakole Dolnej Wisły” w oparciu o cenne dziedzictwo Trzebcza Szlacheckiego opracowany został Quest „Spacer z Janem po Trzebczu”. Treść tej gry terenowej można pobrać ze strony www.skarbychelminskie.pl 


Adres

Sztynwag 46, 86-302 Sztynwag

Telefon

501-795-541 / 695-263-202

E-mail

sekretariat@lgdvistula.org

Wszystkie prawa zastrzeżone skarbychelminskie.pl – 2018 Copyright